نصاب تعلیمی

آشنایی با محدودیت ها، نگهداری و ارزشیابی از فیلم های آموزشی

نوار ويدئو 
نوارهاي ويدئو براي ارائه تصاوير متحرك طراحي شده اند. آنها به صورت موجودند
نوارهاي حلقه اي باز، نوارهاي كاست ، نوارهاي كارتريج . به هر شكلي كه باشند از
جنسهاي مختلف ازجمله اكسيد آهن كبالت – گاما  ساخته شده اند (ميلر سون (Millerson)،1982).
1- نوارهاي حلقه اي :(Open reel)
اين نوارها امروزه فقط براي ظبط هاي حرفه اي مورد استفاده قرار ميگيرند. آن روي نوار كه داراي مغناطيس است در داخل وبخش پوليستر نوار درخارج است. نوار دوريك حلقه پيچيده شده است.اين نوارها به عرض50 ميليمتر (دواينچ)،5/22ميليمتر (يك اينچ ) 
و 65/12ميليمتر (نيم اينچ ) موجوداست . نوارهاي عرض 2 اينچ بالاترين كيفيت را
دارند ولي نوارهاي عرض يك اينچ مورد استفادهء بيشتري درضبطهاي حرفه اي دارد. دو سرعت معمول 7/39 سانتيمتر در ثانيه (16 اينچ در ثانيه) و 85/19 (8 اينچ در ثانيه) دارند (فوترجيل(Fothergill) و بوچارت (Butchart) 1990)
2-نوارهاي كاست :
متداول ترين نوع محفظه از نوارهاي ويدئو است كه به صورت هاي يوماتيك (U – matic) – بتا يا بتا ماكس (Beta , Betamax) – وي . اچ . اس (VHS)– ويدئو 2000 (Video 2000 )– ويدئو هشت (Video 8
) موجود است. 

كاست يوماتيك :
 كاستهاي ويدئو اولين بار به صورت يوماتيك ارائه شدند. اين كاستها با عرض 05/19 ميليمتر  ( سه چهارم اينچ ) و سرعت 5/9 سانتيمتر در ثانيه در محفظه هاي 32. 140. 221 ميليمتر و زمان ضبط هاي 10- 15- 20- 30- 40- 50- 60 دقيقه موجود است. در بين كاستها كاست يوماتيك براي ضبط هاي حرفه اي مورد استفاده قرار مي گيرد. براي جلوگيري از ضبط يا پاك شدن تصادفي از يك درپوش جدا شدني در زير محفظه استفاده مي شود.
رد صدا و تصوير جداست و نوار يك طرفه است .

كاست وي اچ اس 
با عرض  اينچ با سرعت 24/2 سانتيمتر در ثانيه در محفظه هايي با ابعاد 25×104×188 ميليمتر با طول زمان ضبط 30، 60، 90، 120، 180، 240 دقيقه موجودند. اين كاستها بزرگتر از كاستهاي بتاماكس هستند. بعضي از دستگاهها داراي ابزار ضبط طولاني  هستند كه با سرعت 5/0 اينچ در ثانيه ضبط مي كنند. يعني هر نوار دو برابر زمان داده شده ضبط مي كند. از آنجا كه كيفيت صدا در اينگونه ضبط ها قابل اعتماد نيست معمولا" براي آرشيو كردن مورد استفاده قرار نمي گيرند. براي جلوگيري از پاك شدن يا ضبط تصادفي از زائده هاي پلاستيكي كه در قسمت عقب نوار موجود است استفاده مي شود (شبيه نوارهاي كاست ضبط صوت ولي فقط در يك طرف).

 اين نوار كاست به وسيله شركت ويكتور ژاپن  براي رقابت با بتاماكس به وجود آمد. اما آنقدر موفق بود كه بسياري از شركتهايي كه نوار ويدئو اجاره مي دهند مواد خود را فقط بر روي كاستهاي وي اچ اس توليد مي كنند. اين نوارها شبيه نوارهاي بتاماكس است ولي با آنها سازگار نيست. اين نوارها با طول مدت زمان پخش مشخص مي شوند. مثلا" T120 دو ساعت مطلب را با سرعت استاندارد، 6 ساعت را با سرعت گسترده EP  يا SLP  پخش مي كنند. (روزنبرگ والزبري، 1989). در 1987 نوع جديدي از نوارهاي وي اچ اس به نام سوپر وي اچ اس S-VHS به بازار عرضه شده است كه كيفيت آن برتر است. نوارهاي وي اچ اس را مي توان با دستگاههاي سوپر وي اچ اس نشان داد ولي عكس آن امكان پذير نيست. يعني نوارهاي سوپر وي اچ اس فقط قابل پخش با دستگاههاي خود مي باشند. رد صدا و تصوير جداست و نوارها يك طرفه اند.

كاستهاي بتا يا بتاماكس
 عرض نوارهاي بتاماكس   اينچ است. نوارها در محفظه هايي 25×156×95 ميليمترd قرار دارند. اين كاستها در 1975 عرضه شدند. سرعت 83/5 سانتيمتر در ثانيه است. اين كاستها از كاستهاي وي اچ اس و ويدئو 2000 كوچكترند. براي جلوگيري از پاك شدن يا ضبط تصادفي در زير نوار يك زائده پلاستيكي وجود دارد كه قابل شكستن است از اين زائده در طرف راست است.

كاستهاي ويدئو 2000
 عرض نوارها نيم اينچ است. نوارها در محفظه هاي 25×109×183 ميليمتري قرار دارند. اما نظير كاستهاي صوتي دو لبه هستند و مي توانند پشت و رو مورد استفاده قرار گيرند (اوئن، ديويد، و دانتن، مارك، 1983).

كاستهاي ويدئو 8
 اين كاستها در قطع 6/0×4/2×6/3 اينچ معمولا" براي فيلمتبرداري در دوربينهاي سبك وزن مورد استفاده قرار مي گيرند. بخش صداي اين نوارها جدا از بخش تصوير نيست.

فيلم، ويدئو و هدفهاي شناختي
 فيلم و نوار ويدئو را مي توان براي آموزش قواعد و اصول بكار برد. براي آموزش شناخت يا تميز دادن محركهاي متحرك مربوط به هم نيز كاربرد دارند. اين مورد شبيه كاربرد اسلايد و فيلم استريپ است با اين تفاوت كه فيلم و ويدئو قادرند حركت را هم نشان دهد. با كمك ويدئو مي توان به يادگيرندگان از مطالبي كه ياد گرفته اند بازخورد فوري داد. مثلا" در تربيت معلم، ضبط كردن تدريس هر دانشجو و نشان دادن آن به خودش يا ساير دانشجويان بسيار آموزنده است.

 ويدئو و هدفهاي رواني- حركتي
 فيلم ويدئو براي سرمشق دادن مهارتهاي حركتي بسيار مفيد است. مخصوصا" كه فيلم و ويدئو مي توانند حركات را آهسته يا تند كنند. در مورد آموزش ورزش و حركات بدني نوارهاي ويدئوي بسيار مفيدي موجود است.

فيلم و ويدئو و هدفهاي عاطفي
 از آنجا كه مي توان به كمك اين دو رسانه اثرات و فنون بسياري را خلق كرد مي توان آنها را در اين حيطه بكار برد. تهيه فيلمي از شخصيتها مي تواند بر نگرش افراد تاثير مثبت داشته باشد. در حيطه عاطفي بعد از شخصيتهاي واقعي فيلم و ويدئو مؤثرترين رسانه اند.

محدوديتهاي ويدئو
- تغييرات سريع تكنولوژي كهنه شدن سيستمهاي ويدئو را امري دائمي كرده است.
- تهيه و توليد مواد مستلزم داشتن امكانات فني پيچيده و پرسنل متخصص است.
- نوشتن طرحنامه ويدئو مشكل و وقت گير است.

نگهداري نوار ويدئو
- چون نوار ويدئو اطلاعات را بر روي قشري از اكسيد آهن ضبط مي كند اگر نوار در حوزه مغناطيسي قرار گيرد آسيب مي بيند.
- جدا شدن ذرات مغناطيسي در اثر مرور زمان يا استفادة زياد سبب فرسودگي نوار مي شود.
- نوارها در جاي مرطوب و در مقابل نور مستقيم فاسد مي شوند.
- زبانه هاي ايمني تمام كاستهايي كه به قصد نگهداري حفظ مي شوند بايد برداشته شوند.
- قرار دادن كاستها بر روي زمين سبب آلوده شدن نوار مغناطيسي به گرد و غبار مي شود.
- هميشه قبل از بيرون آوردن كاست از دستگاه بايد آن را به اول نوار برگرداند.
- نوارها را بايد به صورت عمودي و در قفسه نگهداشت.
- هميشه نوارها بايد در هنگام عدم استفاده در جعبه هايشان قرار گيرند.

محدوديتهاي فيلم
- بسياري از پروژكتورها نياز به جا اندازي فيلم به وسيلة دست دارند و خودكار نيستند. بنابراين معلمها از به كار انداختن آنها وحشت دارند.
- براي گروههاي بزرگ نياز به تاريك كردن اتاق دارد. اين امر علاوه بر اينكه مشكل است امكان بروز مشكلات رفتاري نيز وجود دارد.
- بعضي از معلم ها هنوز به فيلم به عنوان يك سرگرمي مي نگرند و به عنوان جايزه به يادگيرندگان مي گويند «اگر فلان كار را بكنيد به شما فيلم نشان خواهم داد». و با اين كار ارزش آموزشي فيلم را پايين مي آورند (گيلسپي و اسپريت، 1983).
- فيلم رسانه اي گران قيمت است و توليد آن وقت گير و نياز به پرسنل متخصص دارد.

پرسشنامه ارزيابي فيلم

عنوان فيلم :                                                    نام كارگردان :

كشور تهيه كننده :                                             طول مدت :

موضوع اصلي :        

مناسب پيام گيران :

نام ارزياب :                                                   محل نمايش :

آيا هدف كلي فيلم مشخص است

آيا محتوا ازنظر علمي صحيح است ؟

آيا اطلاعات ارائه شده كافي است ؟

آيا زمان فيلم براي انتقال محتوا كافي است ؟

آيا در كتب درسي مطالبي در مورد محتواي فيلم آمده است ؟

آيا فيلم انگيزه براي يادگيري بيشتر فراهم مي كند ؟

آيا محتوا داراي روال منطقي است ؟

آيا براي فعاليتهاي بعدي پيش بيني صورت گرفته است ؟

آيا فيلم در سطح درك وفهم پيام گير اصلي است ؟

آيا صحنه هاي ارائه شده مناسب پيام گيرهاي اصلي است ؟

آيا موضوع ارائه شده مناسب پيام گير اصلي است ؟

آيا فيلم از ارائه الگوهاي نامطلوب ( بهداشتي _ رفتاري و...) خودداري كرده است ؟

آيا محتوا قادر است صفاتي مانند عشق به همنوع – محبت به حيوانات و به طور كلي اصول انساني را منتقل كند؟

آيا كلامهاي بيان شده با تصاوير نشان داده شده همخوان است ؟

آيا فيلم براي جلب توجه و تاكيد بر نكات مهم در تصوير كاري انجام داده است ؟

فيلم مناسب چه سطحي از آموزش رسمي است ؟

آي افيلم ارزش تكثير و ارائه در كلوپهاي ويدئويي را دارد ؟

آيا فيلم قادر است تا پايان ارتباط خود را با تماشاگر حفظ كند ؟

آيا يادگيرنده از نظر محتوا پيش نياز لازم را دارد ؟

                                                   عالي           خوب        متوسط            نا مطلوب 
    

اصول فني :
2 /1- نحوه استفاده از رنگ

2/2- نحوه بازي بازيگران

2/3- مناسبت اداي گفتار با حالت عاطفي

2/4- نحوه گريم

2/5- نورپردازي

2/6- لباس

2/7- صحنه آرايي

2/8- مناسبت موسيقي با محتوا

2/9- صداي زمينه

2/10- صدا برداري

2/11- فيلم برداري

2/12- سرعت ارائه اطلاعات

2/13- خوانايي خط به كاررفته در تيتراژازنظر:
الف- رنگ زمينه و خط
ب- نوع خط
ج- سرعت ارائه
2/14- تدوين